Onlangs zond Keuringsdienst van Waarde een televisieprogramma uit over bioafbreekbare verpakkingen. In deze uitzending werden nogal wat uitspraken gedaan die tot verwarring hebben geleid. Het leek ons daarom goed wat uitgebreider op deze uitzending in te gaan om de onstane onduidelijkheden weg te nemen.
Grondstoffen
Veel aandacht ging uit naar de grondstof van biokunststoffen. Deze zouden gemaakt worden van genetisch gemodificeerde maïs. Wat echter niet werd gecommuniceerd is, dat het niet nodig is om GM maïs te gebruiken. Bioplastics kunnen net zo goed worden gemaakt uit conventionele maïs of andere zetmeel- of suikerbevattende gewassen zoals suikerbieten. Daarnaast is het belangrijk te weten dat in de US slechts een deel van de maïs bestaat uit GM maïs. Producenten zoals NatureWorks geeft haar afnemers de mogelijkheid deel te nemen aan het zogenaamde source option program, waarbij conventionele maïs wordt gekocht voldoende voor de hoeveelheid granulaat die een afnemer wil bestellen. Veel Europese klanten maken hier gebruik van.
Biodegradeerbaar of composteerbaar
In de uitzending worden verschillende uitspraken hierover gedaan. Biodegradeerbaar wil niets anders zeggen dan dat een materiaal volledig wordt geassimileerd door micro-organismen. Deze zetten koolstof om in koolstofdioxide. Composteerbaar wil zeggen dat een materiaal ook volledig wordt geassimileerd door micro-organismen maar dan binnen een bepaalde tijd en onder bepaalde condities (warmte en vocht), zoals we die vinden in industriële composteerfaciliteiten. Voor composteerbaarheid zijn speciale normen van toepassing. Voor Europa is dit EN13432. Ook Ingeo™ is gecertificeerd conform EN13432.
Verwerking bij composteerbedrijven
Het composteerbedrijf in de uitzending (Van Gansewinkel) liet zien dat in hun proces kunststof bakjes (al dan niet composteerbaar) al in het voortraject uitgesorteerd worden en naar een verbrandingsinstallatie worden afgevoerd. Dit geldt echter niet voor alle composteerbedrijven. Daar waar nascheiding wordt toegepast heeft een biokunststof wel de tijd om te composteren. Daarnaast is het belangrijk te weten dat bij verbranding de uistoot vele malen minder schadelijk is dan bij verbranding van regulier plastic en in sommige gevallen ook teruggaat naar CO2 en water (net als bij compostering). Maar in plaats van compost wordt er groene energie opgewekt. Verbranden is dus zeker geen slechtere afvaloptie dan composteren. Dit wordt bevestigd door onafhankelijke voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal op haar website: www.milieucentraal.nl. Deze organisatie zegt dat verbranden milieuvriendelijker is dan composteren. Als er door composteren echter werk bespaard kan worden, omdat afval niet gescheiden hoeft te worden (landbouw, afval van quick service restaurants) dan is composteren een goede afvalverwerkingsoptie.
Verpakken van voedsel
Tijdens de uitzending werden er ook vraagtekens gezet bij de oververpakking van een aantal voedingsproducten (bananen en komkommers). Hier wordt echter voorbij gegaan aan het feit dat de houdbaarheid van voeding aanzienlijk kan worden verlengd door een verpakking en dat het produceren van een komkommer veel meer energie kost dan het produceren van een verpakking voor een komkommer. Verpakkingen dragen er toe bij dat verliezen in de voedselketen worden teruggedrongen. Deze verliezen zijn nog steeds aanzienlijk (tot 50% van het voedsel gaat verloren in de Westerse samenleving) en hebben een directe impact op het landgebruik.
Biokunststof is zoveel meer dan composteren
Het programma heeft zich helaas beperkt tot het composteren van biokunststof. Composteren is weliswaar een eigenschap van sommige biokunststoffen maar zeker niet het belangrijkste voordeel. Het belangrijkste voordeel is het feit dat dit gebaseerd is op hernieuwbare grondstoffen.
Ook brancheorganisatie BCPN heeft een reactie opgesteld naar aanleiding van de uitzending, zie hier.
a Brand na analyse van de publicaties op websites van supermarktketens. Volgens het onderzoek is Albert Heijn het meest concreet in zijn beleid en prestaties voor verantwoord ondernemen, gevolgd door C1000. Aldi publiceert daarentegen weinig tot niets. “Het is duidelijk dat duurzaamheid bij de supermarktformules op de agenda staat, maar weinig supermarkten publiceren naast het verhaal ook de concrete doelstellingen en cijfers”, aldus communicatiemanager Imke van Schaaijk. “Zelfs de koplopers Albert Heijn en C1000 scoren nog maar een kwart van de punten.”